Fizjoterapeuta sportowy – czy może pracować tylko ze sportowcami?

W dzisiejszym artykule przygotowałem dla Was wywiad z fizjoterapeutą, który współpracuje ze sportowcami, prowadzi swój gabinet fizjoterapii w Bełchatowie, a prywatnie jest moim przyjacielem od wielu lat. Zapraszam do przeczytania, jak wygląda praca fizjoterapeuty sportowego “od kuchni”. Paweł opowie czym jest fizjoterapia sportowa, jak pracować ze sportowcami i czy są jakieś różnice w rehabilitacji sportowca i “Kowalskiego”. Zapraszam!

1. Czy fizjoterapeuta sportowy może rehabilitować nie-sportowców?

Paweł Wieczorkowski: Oczywiście, że może. Trzeba zaznaczyć, że nie jestem tylko fizjoterapeutą sportowym i nie ograniczam mojej pracy wyłącznie do terapii ze sportowcami. W gabinecie przyjmuje wszystkich pacjentów, którzy się do mnie zgłoszą. Współpracuję z Polskim Związkiem Piłki Siatkowej oraz z Polskim Związkiem Sportu Niesłyszących – Reprezentacją Polski, ale to nie oznacza, że pracuję tylko z nimi. Trzeba tu jasno powiedzieć, że fizjoterapeuta pracując w swoim gabinecie przyjmuje wszystkich pacjentów. Dzieci, dorosłych, sportowców, nie-sportowców itd. Anatomia się nie zmienia, tylko podejście do pracy. U dzieci działa się na odruchach, u dorosłych trzeba wnikliwie szukać przyczyn napięć, ponieważ problemy zdrowotne są bardziej złożone. Fizjoterapeuta sportowy często pracuje na przeciążonych tkankach. W takich sytuacjach normalizuje się napięcie, aby nie doszło do kontuzji. Sportowcy ciągle wykonują miliony tych samych ruchów i są narażeni na liczne urazy.

2. Jakie partie mięśni wymagają największej uwagi fizjoterapeuty sportowego?

PW: Organizm sportowca jest często bardzo przeciążony i jako fizjoterapeuta nie pracuję na jednej wybranej partii mięśniowej lecz skupiam uwagę na całym organizmie. Podczas ważnego turnieju nie mam czasu na to, żeby rozłożyć proces leczenia na 5,6 tyg., ponieważ zawodnik potrzebny jest na już. W gabinecie i po sezonie mam czas, żeby rozplanować proces rehabilitacji odpowiednio tak, by leczenie przyniosło efekty. Idąc z duchem nowoczesnego podejścia do leczenia pacjentów (czyt. również sportowców) staram się pracować nad autonomicznym układem nerwowym oraz pracą na powięzi, ponieważ te dwa modele w mojej praktyce gabinetowej są najbardziej skuteczne. Oczywiście, każdy sport ma swoje bardziej i mniej obciążane tkanki bądź struktury, ale zawsze patrzę globalnie na ciało sportowca. Zasada jest prosta, jeśli znormalizujesz napięcie w całym ciele poprzez pracę na AUN i powięzi, wszystko inne zostanie uwolnione i co dla sportowca najważniejsze przestanie boleć. Będzie on mógł spokojnie trenować oraz uczestniczyć w zawodach.

3. Czy fizjoterapia dedykowana sportowcom jest szybsza i bardziej skuteczna?

PW: Szybko nie znaczy, że dobrze. Podam przykład z mojego doświadczenia. Podczas turnieju o Mistrzostwo Europy Wschodniej kadetek z Reprezentacją Polski w Olecku nasza pierwsza rozgrywająca podczas rozruchu skręciła staw skokowy. Tego samego dnia był ważny mecz. Mieliśmy oczywiście drugą rozgrywającą, ale nie mogliśmy sobie pozwolić na to, żeby mieć tylko jedną zawodniczkę na tej pozycji. Rozgrywająca wymagała szybkiej pomocy, by uczestniczyć dalej w turnieju. Terapia była bolesna, ale przyniosła efekty. Wieczorem już była gotowa do grania. Oczywiście to nie jest prawidłowy proces leczenia. Ważne, żeby po turnieju zawodniczka kontynuowała pracę z fizjoterapeutą w klubie.

4. Kiedy sportowiec może wrócić do treningu/ćwiczeń?

PW: Kiedy jego układ mięśniowo-powięziowy i AUN będzie na to gotowy. Jest to proces często ustalany z trenerem przygotowania motorycznego. Sportowiec małymi krokami może wracać do treningu. Nigdy nie ma tak, że po kontuzji zawodnik, który przeszedł proces rehabilitacji, wraca od razu na 100% na boisko. Jego stan zdrowia musi być kontrolowany i systematycznie sprawdzany. Od prawidłowo i indywidualnie dobranych ćwiczeń, po proces pełnego wejścia w trening.

5. Czy urazy są częściej skutkiem zaniedbań czy przeciążeń mięśni?

PW: Dobre pytanie . Z mojego doświadczenia urazy są skutkiem zaniedbań. Jednak sportowcy są coraz bardziej świadomi i jeśli klub nie zapewnia im opieki fizjoterapeutycznej, to szukają na własną rękę. Potrzebna jest im odpowiednia regeneracja i nie tylko mówię tu w kontekście pracy z fizjoterapeutą, bo to jest oczywiście obowiązek  Mówię tu również o odpowiedniej ilości snu, dobrze dobranej diecie, o braku używek oraz o dobrym stanie psycho-mentalnym. Jeśli wszystkie powyższe elementy zagrają, jest duża szansa, że urazy u sportowców będą rzadko występowały.

6. Rehabilitacja sportowca i zwykłego pacjenta – czym mogą różnić się te zabiegi?

PW: W przypadku sportowca rehabilitacja musi odbywać się szybko, ponieważ wymaga tego sytuacja na boisku oraz być kontynuowana i wydłużona w trakcie pracy w gabinecie. Pytanie czy to jest dobre dla sportowców? Czasami ambicje zawodnika są tak duże, że chcą wrócić na boisko. Przytoczę tu przykład z mojego doświadczenia. Podczas ważnego meczu zawodniczka zerwała więzadła krzyżowe przednie (ACL). Była tak mocno zdeterminowana, że poprosiła wyłącznie o tejpy. I chciała wracać na boisko. Niestety uraz był poważny i nie dała rady wrócić tego samego dnia do gry. Jej kontuzja wymagała dalszego leczenia, ponieważ szybka terapia na boisku nie przyniosła pożądanych rezultatów. Każdy uraz dla tkanki oraz sportowca jest traumą i trzeba również to przepracować. W sytuacji pracy ze zwykłym pacjentem proces jego leczenia jest stopniowy i rozłożony w czasie. Takie postępowanie przynosi zdecydowanie lepsze i długotrwałe efekty.

Już wiecie, że, fizjoterapeuta sportowy zajmuję się nie tylko sportowcami. W swojej pracy podchodzi podobnie do wszystkich pacjentów - indywidualnie i całościowo, sprawdzając wszystkie układy organizmu. Z pewnością więcej uwagi będzie trzeba poświecić układowi mięśniowemu i stawowemu, ze względu na powtarzalność ruchu i przeciążenia, lecz nie należy zapomnieć o pozostałych.

W Global Therapy Fizjoterapia nasi fizjoterapeuci również pracują na co dzień z pacjentami, którzy uprawiają sport - amatorsko i profesjonalnie. W gabinecie pojawiają się pacjenci z problemami stawu kolanowego (urazy więzadeł i łąkotek), stawu skokowego (skręcenia stawu), stawu biodrowego i stawu barkowego. Celem fizjoterapii jest szybki powrót do pełnej formy oraz zapobieganie występowania innych urazów.